Đền Và - Đường Lâm

Ngày 24/4/2010
Thời tiết: nắng
Số người: 01
Máy móc: 01 xe máy dream
.........................................................
Từ đường Ngọc Hồi, rẽ vào KĐT Linh Đàm, đi thẳng vào đường vành đai 3, phi một lèo tới bình bung chỗ Trần Duy Hưng - BiG C thì lượn theo vòng xuyến, chui xuống hầm chui rồi nhoi lên là đường Láng - Hoà Lạc. Hà Nội đúng là đất Thần Long, nhoi lên rồi lại chui xuống.
Đường Láng - Hoà Lạc sẽ rất to khi làm xong, những 3 làn đường cơ mà. Nhưng bây giờ thì mới chỉ có 1 làn đường và hơi nhiều bụi vì chưa làm xong. Đi được một đoạn đường ngắn ngắn đầu tuyến là ngon, càng về sau càng thấy nhiều "ngổn ngang gò đống kéo lên", bụi mù mịt. Đi được nửa đường thì trắng lốp cả cái áo gió; những chỗ áo thành nếp gấp  hằn rõ cả bụi. May mà có khẩu trang và quả kính , chứ không là ăn đủ bụi. Lại nữa, trên đường thỉnh thoảng lại gặp một chỗ hơi lõm lõm xuống, mà khi ta gọi tên phải chúm chúm miệng lại gọi một cách dễ thương là "ổ gà". Thế nên không dại gì mà vít ga quá 60km/h, tìn tìn đi 50 thôi, có gì còn xử lý. Có lúc nghĩ: chưa có vợ lại hay. Nếu giờ có vợ rồi thì có khi lại lóc cóc tiết canh ngan tiết canh vịt với bố vợ rồi cũng nên, làm gì rảnh rang mà chu du thế này. Ừ thì cũng là mỗi người một cách phong lưu.
Đi tẹt ga, ngồi ê mông thì tới một chỗ ngã 3, biển đề TX Sơn Tây 18km rẽ phải. Lại tiếp 18km nữa, đi qua tuyến đường rất nhiều " Sữa tươi Ba Vì", "Sữa - Caramen - Tươi - Chua", "Gà ri..." thì tới TX Sơn Tây. Qua chỗ đèn xanh đỏ đi thẳng theo chỉ dẫn của hai bà chị bán bún ven đường, không nhớ là bao nhiêu cây nữa, qua vùng đất khá là "nên thơ" - không khí trong lành, cây cối xanh tốt, ruộng lúa xanh rờn với gò đồi xen lẫn nhau. Dọc đường nhìn thấy "Đền Mẫu Ba Cây 1km" rồi thì " Đường Lâm 2km". Vậy thì đền Và ở đâu? Nơi thờ Đệ nhất Thánh trong tứ bất tử huyền thoại ở đâu mà không thấy có biển chỉ dẫn? Dừng xe hỏi người đi đường, được chỉ vào phía gò đất nổi lên xanh xanh. Kia rồi, có nghĩa là phải vòng lại, tìm đường rồi cũng tới nơi.

Đền Và thờ Thánh Tản Viên và hai người em họ của Ngài đựợc kể là nằm trên một quả đồi toàn lim. Vào tận nơi mới thấy không hoàn toàn như thế. Cây lim giống như cây xà cừ, nhưng lá nhỏ và mau hơn, thân gốc cũng thô ráp hơn. Trên đồi chỉ thấy một ít lim, còn lại phía sau chủ yếu là keo. Bên trái phía ngoài Nghi môn  là đền thờ Cô Chín Giếng. Thấy thế biết thế, không dám nghĩ nhiều. Đi vào trong đền: hai bên là tả hữu vu mà từ nền đất tới dạ tàu cũng chỉ 1,9m thật; chính giữa là các lớp điện thờ. Thắp 3 nén hương cắm trên lư ở ngoài sân vào lễ, cũng chẳng dám cầu xin gì. Cúng nhà đền được mấy mươi nghìn để gọi là hương khói mà xin những thứ mình muốn thì thật là tham quá. Quay ra lang thang nhìn ngó chán chê, chén hai cái bánh tẻ mua của 2 người khác nhau cho biết thế nào là đặc sản xứ này. Ăn rồi mới thấy là cái gì vào tới miệng rồi thì cũng thường thôi. Ngồi lê la quán nước nhấm nháp cốc chè tươi chán chê rồi đứng dậy đi tiếp (thỉnh thoảng mới uống, chẳng jì đâu mà sợ). Đường Lâm thẳng tiến.
Thêm 2km nữa +15000đ gọi là vé tham quan để vào làng. Ấn tượng đầu tiên là cái cổng chẳng giống cái cổng trên tivi, hay là mình nhớ nhầm. Dù thế nào cũng ngồi dưới ghế đá ven bờ ao, dưới bóng cây đa nghỉ tý, vội gì mà cứ phải hùng hục. Thong thả mà tận hưởng không khí nơi này đã nào.

Cứ y như trong hướng dẫn, thì hoá ra Đường Lâm không phải là một làng như mình vẫn tưởng, nó là một xã hẳn hoi và mình có thể đi xem nhiều nơi: đình Mông Phụ (là ngôi đình mà việc tu bổ nó gần đây sẽ được xem xét để xây dựng quy trình chuẩn cho việc tu bổ các di tích), nơi thộ các vua Phùng Hưng, Ngô Quyền, Nhà thờ Thám hoa Giang Văn Minh - Sứ bất nhục quân mệnh khả vi thiên cổ anh hùng, chùa Mía với lịch sử mấy trăm năm. Kể ra thì hơi nhiều, thoạt tiên cũng chỉ quan tâm cái cổng chứ ai ngờ có nhiều nơi thế. Mà toàn những nơi lễ bái, trong khi thân thể về chiều mỏi mệt, không thấy cảm ứng. Có lẽ vì hôm nay chỉ định đi lễ ở đền Và nên bao nhiêu tâm ý để hết ngoài đó rồi. Thế nên tự nhủ chỉ vào xem đình Mông Phụ và chùa Mía, lễ lạt thì để lần sau. Kiểu gì cũng đến đây lần nữa.
Thêm 30000đ thuê một xe đạp đơn (chắc giá này là cho Tây thuê), nhanh miệng mượn luôn cái mũ lá của chủ quán vì "che đầu bằng áo gió đây thì hơi luộm thuộm", cài quả kính đen lên, thủng thẳng đạp xe một lát là vào tới đình Mông Phụ.
Thì ra đình Mông Phụ là thế này đây

Hay nhất là trong đình giữ lại được những chi tiết cũ bên cạnh cấu kiện mới

Đền phủ bà chúa Mía: Từ đình Mông Phụ vào chùa Mía, bắt gặp đền phủ thờ bà chúa Mía, thoạt đầu cứ nghĩ bà là tổ nghề đã dạy dân ở đây ép mía làm mật, làm ra món kẹo dồi kẹo vồi bày bán đầy ngoài đền Và. Té ra không phải, đến chùa Mía ngồi buôn chuyện với mấy chị bán bánh tẻ mới biết bà là một bà phi đã khởi xướng xây dựng chùa Mía. Thế mới biết cái mình "tưởng" không hẳn là cái thật như nó có.
Quả mít chụp ở đền phủ bà chúa Mía: Cành lá xanh tươi quả thụt quả thò

Chum tương chùa Mía: