Thời gian nhanh thật là nhanh; nhoằng cái đã là 3 tuần rồi. Ba tuần
giường chiếu trống không, phòng lạnh lẽo. Giường vẫn đấy, tủ vẫn đấy,
hai cây gậy vẫn dựng ở góc nhà-này là cây gậy tre ông vẫn thường chống ở
nhà, kia vẫn là cây gậy gỗ dùng khi ra ngoài, quần áo vẫn còn treo chỗ
đấy, chăn đơn chăn kép vẫn đấy. Thế mà phòng trống hoác trống hơ, ghế
khuôn tranh cháu nằm, giường đơn của ông thành ra rộng mênh mang. Mọi
khi cửa chớp cửa kính đều đóng, nay mở ra, trống trải càng thêm trống
trải.
Này đây, cái giường đơn ông nằm kê cạnh ghế khuôn tranh, giữa là lối
đi. Một cao một thấp. Khi xưa cháu thấy cao thấp không đều, to nhỏ không
cân nên muốn đóng một cái giường như của ông để nằm cho rộng phòng.
Buổi tối xuống nhà chú họ nhờ "đóng cho cháu cái giường giống y như cái
giường chú đã đóng cho ông cháu"; một chú khác sang chơi trông thấy hỏi
chuyện lại bảo:"đóng giường cưới à, làm rể xóm Miếu chứ?". Nghĩ là "cháu không có phúc làm rể xóm Miếu" nhưng may mà kịp thời phanh lại mà trả lời rằng :" cháu là người đến sau rồi chú ạ".
May là bởi vì nghĩ thế mà không nói thế, vì lúc đấy nghĩ như thế là
không đúng. Thế nào mà nghĩ là không có phúc: có nhà có cửa, có ông bà
bố mẹ chú bác cô dì cậu mợ anh em bạn bè đủ cả; có công ăn việc làm
không nhiều tiền nhưng cũng đủ tiêu; thân không có bệnh tật; như thế còn
mong cái gì nữa. Nói là không có phúc, thì bố mẹ chẳng rầu lòng, người
đời chẳng chửi cho ư? Chẳng qua việc trai gái nhất thời không như ý; như
thế thì cũng có nghĩa lý gì. Chẳng yêu nhau, không đến với nhau thì
thôi, có gì phải lấy đấy làm phiền. Người sống với nhau cốt ở cái Tình,
người ta không có Tình với mình, thì lưu luyến làm gì cho hại Tâm tổn
Thân. Chỉ vì một người con gái mà hại tới Thân Tâm, chẳng phải là có lỗi
với bố mẹ hay sao?
Không nói đến quy luật của tình cảm. Xinh
đẹp đến mấy, mà không có tình với nhau, thì chẳng qua cũng chỉ là hoa
trong gương, trăng dưới nước. Không hoàn toàn vô nghĩa, nhưng vô vị.
Bởi cháu nghĩ như thế, nên giờ cháu chưa lấy vợ. Vì chưa vợ, nên
giường chiếu vẫn như thế: Vẫn nằm ghế khuôn tranh, không nằm giường vì
ông bảo cứ kê ghế như thế để ông có chỗ vịn khi đứng dậy. Bây giờ, có
những lúc nhìn giường nhìn ghế mà thấy thèm những lúc như ngày trước có
ông có cháu; có những lúc nằm mà hình dung lại những lúc ông nằm ngồi đi
lại trong nhà. Thèm quá ! Buồn quá !
" Cõi nhân gian sinh tử xa lìa
Nơi An Lạc hoá sinh tự tại
Ao Thất Bảo thảnh thơi tắm mát
Đài Cửu Liên nhẹ gót tiêu dao
Thần Thức hằng vui nơi cõi tịnh
Nghiệp duyên trần không vướng mảy may"
