Thứ Bảy ngày 12 tháng 7 năm 2008

Nguyên tiêu

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên
Xuân thiên xuân thuỷ tiếp xuân thiên
Yên ba thâm xứ đàm quân sự
Bán dạ quy lai nguyệt mãn thuyền.

Rằm Tháng Giêng

Rằm xuân lồng lộng trăn soi

Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân

Giữa dòng bàn bạc việc quân

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền!

"Nguyệt chính viên" là vầng trăng sáng nhất ở đúng chỗ của nó ! Bản thân mặt trăng lúc nào cũng sáng cũng tròn, nhưng thế gian lại thấy nó lúc tròn lúc méo, khi tỏ khi mờ. Ấy là vì vị trí của người nhìn so với trăng, do mây che chắn giữa trăng với người. Thế là trăng tròn hay méo chẳng phải tại trăng cũng chẳng phải tại người.
Rõ ràng ở đây ta thấy sự kết hợp của nhiều duyên cho biểu hiện của một việc- là một chân lý có tính tổng quát. Không có việc gì tạo ra mà chỉ do một con người, một sự vật, một yếu tố. Sự tương tác giữa các yếu tố làm thành kết quả, mà kết quả ấy tuỳ vào sự mạnh hay yếu của các yếu tố thành phần. Cũng như cõi Tịnh Độ không thuần tuý là kết quả của các nguyện lực của Phật A Di Đà mà là sáng tạo phẩm của tất cả người trong cõi đó. Xây dựng một gia đình, một làng xóm... không do sức một cá nhân anh hùng nào có thể làm được, mà phải do sự đóng góp của các thành viên trong gia đình, trong làng xóm ấy.
Trở lại nội dung "đúng chỗ".
Xem ra người nào vật nào cũng cần ở đúng chỗ của nó cả. Thí dụ như là y tá đừng có là việc của dược sỹ hay bác sỹ, học thì cứ học nhưng đừng dại mà đi kê đơn bốc thuốc khám bệnh, làm bác sỹ cũng đừng tranh việc của y tá; là nhân viên đừng phát biểu như lãnh đạo... Chỉ làm đúng việc đúng với vị trí của mình thì mới phát huy được sở trường, không lấn lướt hay chèn ép người khác, thế mới là sáng rõ.
Việc kết hợp người này với người kia, vật này với vật kia cũng cần đúng đối tượng. Ví như thịt gà quấn quýt lá chanh, thịt chó làm bạn mắm tôm, chuối dây dưa với cốm... Người này đi với người này thì là bạn bè đối tác ngang cơ, nhưng đi với người kia thì xách dép cũng không xong; người này ở nhà này thì là yêu là quý, nhưng ở nhà kia thì làm ôshin cũng chưa chắc đã được (đúng là khù khoằm)